Sanal Ortamlar için Windows Server Lisanslama modelleri


Bu makalede, Windows Server 2019, 2016 ve 2012 R2 işletim sistemlerinin lisanslama özelliklerini yeni Microsoft lisanslama modeli açısından ele alacağız.

Microsoft, Windows Server 2012’den başlayarak, sunucu platformunun lisanslama modelini değiştirdi ve basitleştirdi. Artık sanallaştırma teknolojilerinin geniş kullanım yönündeki modern eğilimleri karşılıyor diyebiliriz.

Windows Sunucu sürümleri

Çoğu durumda, Windows Server lisans modeli göz önüne alındığında, Standard ve Datacenter Windows Server sürümlerini dikkate almanız önerilir.

Windows Server 2012 R2’nin Standard ve Datacenter sürümlerinin özellikleri, sanal makineleri çalıştırmak için lisans hakları dışında neredeyse aynıdır. Bu, yalnızca fiziksel host üzerinde ki sanal makinelerin sayısına değil, gerekli özelliklerin kullanılabilirliğine bağlı olarak sürümü seçtiğiniz anlamına gelir.

  • Windows Server 2012 R2 Standard – lisans yalnızca iki sanal makinenin çalışmasına izin verir.
  • Windows Server 2012 R2 Datacenter – tek bir fiziksel host üzerinde sınırsız sayıda sanal makine çalıştırabilirsiniz.

Aslında, Windows Server 2012 R2 Edition’ı seçerken sanallaştırmayı kullanıp kullanmayacağınıza karar vermeniz gerekir.

Windows Server 2016/2019 Standart lisans da aynı fiziksel hostta iki sanal makine çalıştırmanıza izin verir.

Windows Server 2016 ve 2019 Datacenter, sanallaştırma ve Azure bulut ortamında faydalı olan birkaç yeni teknolojiyi destekler. Örneğin, Windows Server 2016 Datacenter şunları destekler.

  • Storage Spaces Direct
  • Storage Replica
  • Shielded Virtual Machines
  • Host Guardian Service
  • Network Fabric
  • Microsoft Azure Stack

Not→ Essentials ve Foundation Windows Server sürümlerini dikkate almayız. Çünkü bunlar küçük işletmeler için tasarlanmıştır. Bu işletim sistemlerinde belirli sınırlamalar vardır ve sanallaştırmayı desteklemezler. Web Sunucusu sürümünün tamamen ortadan kaldırıldığına dikkat edilmelidir.

Windows Server 2012 R2: Per-Socket lisanslama

Bir Windows Server 2012 R2 lisansı, işletim sistemini bir tek veya çift işlemcili sunucuda çalıştırmanıza izin verir. Bir lisans bir fiziksel sunucuda bulunan en fazla iki işlemciyi (socket) kapsar. Çekirdekler işlemci değildir. İki tek işlemcili sunucu için bir lisansı bölemezsiniz. Bu durumda iki Windows Server lisansı satın almanız gerekir. Bir fiziksel sunucunun ikiden fazla işlemcisi varsa, her bir işlemci çifti için bir lisans satın almanız gerekir. Örneğin, 4 işlemcili bir sunucu için 2 Windows Server 2012 R2 lisansına ihtiyacınız olacaktır.

Windows Server 2016 ve 2019: Per-Core (Çekirdek Başına) lisanslama

Microsoft, fiziksel işlemcilerin lisanslama modelinden Windows Server 2016 ve Windows Server 2019’daki temel lisanslama modeline (Core tabanlı) geçmiştir. Bunun nedeni, CPU ve sunucu üreticilerinin işlemci sayısını değil, tek bir soketteki çekirdek sayısını artırma eğiliminden kaynaklanmaktadır. Aşağıdaki maddelerde açılananları bilmeniz yeterlidir.

  • Windows Server 2016’nın 1 lisansı, tek bir sunucuda 2 fiziksel çekirdeği lisanslamanıza olanak tanır. Örneğin, Microsoft iki çekirdek lisansı verir.
  • Bir 2-x core lisansın maliyeti, Windows Server 2012 R için bir tek işlemcili lisansa kıyasla 8 kat daha düşüktür. Ancak, en az 8 tane bu tür lisans satın almanız gerekir. Bu nedenle, socket başına 8 core sahip bir adet fiziksel 2 işlemcili sunucunun lisans maliyeti değişmez. Aşağıdaki lisans kuralını baz alabilirsiniz

1 * Windows Server 2012 R2 (2 CPU) = 8 * Windows Server 2019 (2 core)

  • Ayrıca 16 çekirdekli WinSvr lisansı mevcut ve 1 standart fiziksel hostu hızlı bir şekilde lisanslamanıza izin vermektedir. Örneğin, WinSvrSTDCore 2019 SNGL OLP 16Lic NL CoreLic
  • Fiziksel bir sunucudaki tüm etkin çekirdeklerin lisanslanması gerekir.

Windows Server Sanal Makine lisanslama

Fiziksel sunucunuzu, Windows Server’lı birkaç VM’in çalıştığı bir hypervisor olarak kullanmayı planlıyorsanız, sunucunuzda çalışacak VM sayısına bağlı olarak OS sürümünü seçmeniz gerekir.

Örneğin, toplam 16 çekirdekli çift işlemcili bir sunucunuz var. Windows Server 2019 Standard’ın 8 lisansını satın aldıysanız ve tüm fiziksel sunucu çekirdeklerini lisansladıysanız, lisanslı bir fiziksel hostta üzerindeki Windows Server’da 2 VM çalıştırmanıza izin verilir. Datacenter lisansı, lisanslı bir hostta sınırsız sayıda sanal işletim sistemi çalıştırmanıza izin verir.

Microsoft olmayan işletim sistemlerine sahip sanal makineler için lisans kullanmanıza gerek yoktur.

Standart lisanslı bir sunucuda ikiden fazla sanal makine çalıştırmanız gerekirse ne olur? Aşağıdaki değerlendirmeye göre gerekli sayıda lisans satın almanız gerekecektir. Bir Standart lisans, 2 sanal makine çalıştırmanıza izin verir.

Örneğin, dört sanal makineli bir çift işlemcili (CPU başına 8 core) sunucuyu lisanslamak istiyorsunuz. Windows Server 2016 Standard lisanslama modeline göre, 16 adet çift çekirdekli Windows Server Standard lisansı (tüm fiziksel çekirdekleri kapatarak 2 lisans grubu) veya 8 adet çift çekirdekli Datacenter lisansı satın almanız gerekir.

Lisans prosedürünün aşağıdaki gibi olduğuna dikkat edin. Önce fiziksel çekirdekler ve ardından sanal makine örnekleri ele alınır.

Mevcut Microsoft fiyatlarına göre, bir fiziksel host üzerinde 14 veya daha fazla sanal makine çalıştıracaksanız, Windows Server Datacenter sürümünü almaya değer. VM sayısı daha azsa, çekirdeklerinize ve VM taleplerinize uyacak birkaç Standart lisans almak daha iyi olacaktır.

Fiziksel sunucunuzda Windows Server 2019 ile sanallaştırma kullanıyorsanız, hostun işletim sistemini yalnızca Hyper-V rolünü ve sanal makineleri yönetmek için kullanabilirsiniz. Windows Server 2019’u fiziksel bir sunucuya kuramaz, üzerinde iki VM çalıştıramazsınız. Microsoft terminolojisinde, fiziksel işletim sistemi POSE, sanal işletim sistemi ortamı VOSE olarak adlandırılır.

Windows Server lisansı ve sanal makineler ve fiziksel hostlar arası migration

Windows Server sanal makinesi bir sanallaştırma grubundaki (VMotion, Live Migration vb.) fiziksel sunucular arasında geçiş yapabiliyorsa, lisanslama özelliklerini dikkate almamız gerekir.

Not→ Microsoft lisanslama ilkesine göre, sanal makineler yalnızca Hyper-V’de değil, VMWare, XEN, vb. gibi seçtiğiniz herhangi bir platformda da çalıştırılabilir. Böylece, fiziksel bir sunucuya lisans verdiyseniz (8x WS-Standard çift çekirdekli lisanslar) ve VMWare ESXi/Free Hypervisor’ı yüklediyseniz, Windows Server 2019’u çalıştıran 2 sanal makine çalıştırabilirsiniz.

Software Assurance (SA) çoğu Microsoft sunucu ürününün ürün lisansını fiziksel hostlar arasında aktarma hakkı sağlar. Ancak Windows Server bu kuralın bir istisnasıdır. Lisans anlaşmasına göre, lisans 90 günde bir hostlar arasında taşınabiliyor.

VM’lerin hipervizörler arasında hareket edebileceği bir sanallaştırma ortamı nasıl lisanslanır? Bu senaryoda, herhangi bir zamanda çalıştırılabilen maksimum sanal makine sayısını kapsayan her fiziksel sunucu için bu sayıda lisans satın almanız gerekecektir. (Ortamdaki tüm sanal makinelerin hostlardan birine taşınması durumunda yüksek kullanılabilirlik senaryoları dahil) Yani, sanal makine lisansları fiziksel bir hosta bağlanır ve hostlar arasında VM’lerle birlikte hareket etmez.

Örneğin, her birinde iki sanal makine bulunan iki ayrı tek işlemcili fiziksel sunucu için 2*8 Windows Server Standard lisansına ihtiyacımız olacak.

Ancak, sanal makineler bu sunucular arasında geçiş yapabiliyorsa, başka bir 2*8 lisans setine ihtiyacımız olacaktır. Her sunucuda 4 VM’nin aynı anda çalıştırılabilmesi şartıyla tabiki.

Datacenter sürümü söz konusu olduğunda, tüm çekirdeği kapsayan (asgari yapılandırmada, 8 Datacenter çift çekirdekli lisans) her fiziksel host için bir lisans seti yeterli olacaktır. Bu lisans sınırsız sayıda VM çalıştırmanıza izin verir.

Bu nedenle, tek bir host üzerindeki maksimum VM sayısına bağlı olarak Windows Server lisansını seçmelisiniz.

Sanallaştırma için Windows Sunucu lisanslarını hesaplama

Aşağıda sanallaştırma kullanılırken fiziksel hostlar için Windows Server lisanslarının hesaplanmasına ilişkin bazı örnekler verilmiştir.

Örnek 1. 5 adet hosttan oluşan bir Hyper-V ortamı var. Her sunucunun 20 çekirdekli 2 işlemcisi var. Her biri 10 sanal makine çalıştıracak.

5 sunucu HA Hyper-V ortamında birleştirildiğinden, VM geçişi (yük devretme) sırasında her hostta 50 sanal makinenin potansiyel olarak çalışabileceği anlamına gelir. Buna göre, Datacenter lisanslarını satın almak daha karlı.

1 host için lisans sayısı:

  • Toplam core sayısı – 40
  • 2-core lisans sayısı (WinSvrDCCore 2019 SNGL OLP 2Lic NL CoreLic) – 20

5 sunucu için toplam 2 core lisans sayısı (WinSvrDCCore) – 100

Örnek 2. Şube, 4 sanal makinenin çalıştığı, her birinde 4 çekirdekli, 2 soketli 1 sunucuya sahiptir. Kaç tane Windows Server lisansı satın almam gerekiyor?

Sunucunun 8 çekirdeği var. Lisans koşulları altında en az 16 çekirdeği kapsamalısınız. Bu nedenle, Windows Server 2016’nın 8 lisansını satın almanız gerekir. Bu, 2 VM çalıştırmanıza izin verecektir. Ek 2 VM çalıştırmak için, başka bir çekirdek lisans seti satın almanız gerekir.

Bu nedenle, böyle bir sunucuyu lisanslamak için 16 adet 2 çekirdekli Windows Server lisansına (WinSvrSTDCore 2019 SNGL OLP 2Lic NL CoreLic) veya 2 adet 16 çekirdekli lisansa (WinSvrSTDCore 2019 SNGL OLP 16Lic NL CoreLic) ihtiyacınız var.

KAYNAKWINDOWS